شرایط حق مسکن زوجه

شرایط حق مسکن زوجه به مانند سایر مسائل حقوقی جزییات و بندهایی دارد که در بخش های آتی به تفصیل شرح داده خواهد شد. برای شروع باید بدانید که مطابق ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی ، زن موظف است در منزلی زندگی کند که شوهر مشخص کرده است. از سویی ماده ۱۱۱۹ و ۱۱۱۴ قانون مدنی این اجازه را صادر کرده است که به صورت شرط ضمن عقد، اختیار مشخص کردن مسکن به زوجه واگذار گردد. گذشته از این موضوع، ملاک برای مشخص شدن مسکن برای زن ، به طور کلی ، شأن اوست و نه توانایی شوهر.  بر همین اساس قانونگذار حسب ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی، مسکن را از موارد نفقه قرار داده است. شوهر موظف به تهیه مسکن است و در این موضوع آنچه که ملاک قرار می گیرد شان زن است و نه توانایی مالی یا شأن شوهر. بدین ترتیب عدم تهیه مسکن توسط زوج از موجبات عسر و حرج و طلاق است و عدم توانایی مالی برای تهیه مسکن هم به منزله عجز از پرداخت نفقه و در حکم نپرداختن نفقه است. بر اساس این بند از شرایط حق مسکن زوجه و مطابق با ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی، زن می تواند در صورت عدم توانایی مرد، از دادگاه تقاضای طلاق کند. البته داشتن حق مشخص نمودن محل سکونت توسط زن به این مفهوم نیست که زن بتواند این حق را وسیله ای برای ضرر مرد قرار دهد و باید از این حق به صورت منطقی استفاده نماید.

نکات مهم در شرایط حق مسکن زوجه

در صورتی که قصد دریافت شرایط حق مسکن زوجه و درج آن در شرایط ضمن عقد نکاح یا هر عقد دیگری را دارید می بایست به این نکته توجه فرمایید که جزئیات این موضوع بسیار مهم است. در شرایط حق مسکن زوجه، صرف نوشتن این موضوع که حق انتخاب مسکن با زوجه است، کافی نیست. زیرا قضات آن را منصرف به تعیین شهر محل سکونت می کنند. حال آن که تعیین مستقل بودن و در چه محدوده شهر بودن یا حتی ذکر منزل خاص در عمل برای زوجه بسیار تاثیرگذار است.‌ باید به این مسئله توجه داشت موضوعی که در قالب شرط ضمن عقد به عنوان تعیین مسکن ذکر می‌شود،‌ انتخاب محل سکونت است و نه زندگی در منزلی جداگانه از شوهر. زیرا اقتضای زندگی مشترک ، حضور در یک منزل است. همانطور که گفته شد، به طور کلی مشخص کردن اقامتگاه زن شوهردار با همسرش است. ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی نیز می‌گوید که زن باید در منزلی که شوهر مشخص می‌کند، سکنی کند، مگر آن که اختیار مشخص کردن منزل به زن داده شده باشد.

تأکید بر ذکر جزییات در حق مسکن زنان

تأکید بر ذکر جزییات در شرایط حق مسکن زوجه از آن روست که به نظر برخی از قضات، حق تعیین مسکن و حق تعییم محل سکونت با هم تفاوت دارد. مثلا دخترخانمی که اهل مشهد است ممکن است هنگام ازدواج با همسر خود عنوان کند که او تمایل دارد در همان شهر زندگی کند. در این صورت این دخترخانم فقط شهر مورد نظر خود را برای زندگی انتخاب کرده است و بر روی محله خاصی تأکید نکرده است. اما ممکن است زنی مسکن خود را در نقطه خاصی از شهر قرار دهد. در این رابطه برخی از قضات می گویند حق انتخاب محل سکونت به معنای انتخاب شهر است. برای عدم بروز اشکال در چنین مواقعی توصیه می شود در صورت اعطای چنین شرطی، این مسئله در عقد نامه به وضوح مشخص شود که منظور از شرایط حق مسکن زوجه تنها شهر خاصی است و یا زوجه بر منطقه و محله خاصی نیز تأکید دارد و حساس است.

شأن زوجه در تایید حق مسکن

یکی از نکته های جالب و در خور توجه در ارتباط با شرایط حق مسکن زوجه آن است که تهیه مسکن می بایست بر اساس شأن و منزلت زن انجام شود. از آنجا که تهیه مسکن به نوعی با نفقه درارتباط است و در نفقه نیز توان مالی مرد در نظر گرفته نمی شود، علاوه بر منزل باید حتی اثاث خانه نیز متناسب با شان زن تهیه شود. تایید سطح تناسب وضعیت مسکن و وسایل موجود در آن با شان زن توسط دادگاه و مددکار انجام می شود. برای این کار، مددکار پس از حضور در خانه ای که نشانی آن در پرونده تمکین اعلام شده، محله، وضعیت مسکن، اسباب موجود در آن را بررسی می کند و به مقایسه آن با شان و جایگاه زن که در خانه پدری داشته و نیز در نظر گرفتن مسائلی ھمچون شغل، درآمد، موقعیت تحصیلی، وضع زندگی و… زن اعلام نظر می کند. در این اعلام نظر عنوان می شود که آیا این خانه متناسب با شان زوجه هست یا خیر. در ارتباط با شرایط حق مسکن زوجه نیز گاه میزان مهریه مورد توجه قرار می گیرد. اگر چه این مسئله از جانب بسیاری از قضات رد می شود. به طور کلی در مشخص نمودن سطح مسکن و شرایط حق مسکن زوجه، موقعیت زندگی اقوام و وضع زندگی زن در خانه پدری در نظر گرفته شود و با به دست آوردن میانگین و مقایسه آن با خانه تهیه شده، نظر نهایی اعلام می شود.

زوجه چندین بار می تواند از شرایط حق مسکن خود استفاده کند؟

 اگر زن از شوهر اجازه اختیار مسکن داشته باشد این حق محدود به زمان خاصی نیست و هر چند مرتبه می‌تواند از این حق استفاده کند. ولی این اختیار بدان مفهوم نیست که زن بتواند زوج را مجبور به زندگی با خانواده خود یا اقامت در خارج از کشور کند هر چند که مسکن پدر یا مادر یا محل مسکونی در خارج از کشور متناسب با وضعیت زن باشد زیرا هیچ کس نمی‌تواند استفاده از حق خود را وسیله ضرر دیگری قرار دهد.  

سایر شرایط حق مسکن زوجه

زندگی با خانواده زوج

اگرچه در دهه های پیش این سرم رایج بود که زوج های جوان چند سال ابتدایی زندگی شان را در کنار خانواده مرد آغاز کنند اما کم کم این سنت برداشته شد و امروزه دیگر کمتر کسی با میل باطنی حاضر به زندگی مشترک با خانواده شوهرش است. اگر شما نیز چنین شرایطی دارد و قصد مراجعه به دادگاه را دارید خوب است بدانید که در این مورد دادگاه نمی‌تواند شوهرتان را مجبورکند که حتماً برای شما خانه‌ای مستقل تهیه کند. اما در مورد اشخاص بیگانه یا دوستان، این طور نیست و اگر مردی همسرش را مجبور به زندگی با دوستان و آشنایان خود کند، این عمل مرد مخالف با عرف و مبانی خانواده به شمار می‌رود و زن می‌تواند به دادگاه مراجعه و از او شکایت کند.

ضرر بدنی، مالی یا شرافتی مسکن برای زوجه

اگر بودن زن با شوهر در یک منزل، متضمن خوف ضرر بدنی یا مالی یا شرافتی برای زن باشد، زوجه می تواند با مراجعه به دادگاه درخواست مسکن مجزا نماید. در صورت ثبوت مظنه ضرر مزبور، محکمه حکم بازگشت به منزل شوهر نخواهد داد و مادام که زن در بازگشتن به منزل مزبور معذور است، نفقه بر عهده شوهر خواهد بود. این مورد نیز از شرایط حق مسکن زوجه است  که در ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی از سوی قانونگذار مقرر شده است

پیام بگذارید

کلیه فیلدهای مشخص شده با ستاره (*) الزامی است